Ngày 17/3/2025, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 111/TB-VPCP, thông tin kết luận của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại cuộc họp về việc xây dựng và lộ trình áp dụng các Quy chuẩn Việt Nam về khí thải đối với phương tiện giao thông cơ giới đường bộ đang lưu hành.
Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương ban hành Quy chuẩn khí thải đối với ô tô trong tháng 3/2025 và quy chuẩn khí thải xe máy trong tháng 4/2025.
Vì sao lùi thời điểm ban hành quy chuẩn khí thải xe máy?
Tại Hội thảo quốc gia về Kiểm soát và Cải thiện Chất lượng Không khí tại Việt Nam, ông Lê Hoài Nam – Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) – cho biết: dự kiến quy chuẩn khí thải dành cho xe máy sẽ được ban hành trong khoảng từ tháng 5 đến tháng 6/2025, thay vì tháng 4 như kế hoạch ban đầu.
Nguyên nhân lùi thời điểm là nhằm:
-
Hoàn thiện thêm các quy định chi tiết về khí thải.
-
Xây dựng lộ trình áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương, nhất là tại Hà Nội, TP.HCM – nơi ô nhiễm không khí đang ở mức báo động.
Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiến hành lấy ý kiến đóng góp từ các bên liên quan, tương tự như quy trình xây dựng tiêu chuẩn khí thải đối với ô tô.
Quy chuẩn khí thải xe máy có vai trò thế nào?
Theo thông tin từ Cục Môi trường, quy chuẩn khí thải xe máy được xem là một trong những giải pháp then chốt để giảm thiểu ô nhiễm không khí – vấn đề môi trường cấp bách hiện nay tại Việt Nam.
Dữ liệu quan trắc năm 2024 cho thấy:
-
Chỉ số bụi mịn PM2.5 tại nhiều tỉnh thành phía Bắc như Hà Nội, Hà Nam, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Thái Nguyên đều vượt quy chuẩn cho phép.
-
Hoạt động giao thông, đặc biệt là khí thải và bụi đường từ xe máy, đóng góp hơn 50% tổng nguồn ô nhiễm – vượt xa các nguồn khác như công nghiệp, xây dựng hay đốt rác ngoài trời.
Thực trạng xe máy tại Việt Nam
Hiện Việt Nam có:
-
Hơn 70 triệu xe môtô, xe máy đăng ký lưu hành.
-
Khoảng 45 triệu xe đang sử dụng hàng ngày.
Theo Bộ Giao thông Vận tải (nay thuộc Bộ Xây dựng quản lý), xe máy là nguồn phát thải ô nhiễm lớn nhất, nhưng lâu nay chưa kiểm soát hiệu quả do hạn chế trong Luật Giao thông đường bộ năm 2008.
Để khắc phục, Thông tư 47/2024 của Bộ GTVT đã quy định:
-
Xe dưới 5 năm tuổi: miễn kiểm định khí thải.
-
Xe từ 5–12 năm tuổi: kiểm định khí thải 2 năm/lần.
-
Xe trên 12 năm tuổi: kiểm định khí thải hàng năm.
Trong trường hợp thiếu thông tin về ngày xuất xưởng, thời hạn kiểm định sẽ tính từ ngày 31/12 của năm sản xuất. Giấy chứng nhận kiểm định do Cục Đăng kiểm Việt Nam cấp.
Ô nhiễm không khí và nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng
Tại hội thảo, Tiến sĩ Angela Pratt – Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam – nhấn mạnh:
-
Chất lượng không khí kém đang gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, nhất là đối với người già, trẻ nhỏ và các hộ gia đình nghèo.
-
Nếu không có giải pháp kiểm soát ô nhiễm kịp thời, Việt Nam có thể đánh mất nhiều thành tựu về sức khỏe cộng đồng đã đạt được trong nhiều thập kỷ qua.
