Ngày 19/5/2025, Sở Nông nghiệp & Môi trường TP.Huế báo cáo UBND thành phố về thực trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch vẫn diễn ra ở nhiều xã, phường. Chỉ trong ít ngày đầu vụ hè thu, 5 nông dân đã bị lập biên bản và xử phạt 2,5 – 3 triệu đồng/người theo Nghị định 45 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường.
Khói rơm rạ: hiểm họa cho giao thông và sức khỏe
Các đám khói dày đặc che khuất tầm nhìn trên những trục đường nối Thủy Thanh (TX. Hương Thủy) với trung tâm Huế, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn bay vì cánh đồng nằm sát sân bay Phú Bài. Khói bụi mang theo bụi mịn PM₂.₅, CO và formaldehyde, gây kích ứng hô hấp, đặc biệt nguy hại cho trẻ em và người già.
Con số đáng báo động
-
27.903 ha lúa đông-xuân 2024-2025 đã thu hoạch.
-
Mỗi tấn lúa sinh ra gần 1 tấn rơm rạ ⇒ tổng lượng rơm rạ ước 170 000 – 180 000 tấn.
-
150 máy cuộn rơm hiện có chỉ xử lý được khoảng 47 % diện tích (≈ 13 105 ha).
-
Khoảng 90 000 – 95 000 tấn rơm vẫn nằm ngoài đồng, trong đó 50 000 – 60 000 tấn ở vùng dân cư, gần sân bay và các tuyến giao thông chính.
Vì sao nông dân vẫn đốt rơm?
-
Chuyển vụ gấp: 10–15 ngày sau vụ đông-xuân, bà con phải xuống giống vụ hè-thu, nên chọn “giải pháp nhanh nhất” là đốt.
-
Thiếu thiết bị & chi phí cao: Máy cuộn rơm giá 120–150 triệu đồng/chiếc, ít hộ đủ vốn đầu tư.
-
Tập quán lâu đời: Nhiều người vẫn tin tro rơm giúp đất “màu”, dù thực tế đốt liên tục làm đất chai, bốc hơi nước và diệt hệ vi sinh có lợi.
Giải pháp Huế đang triển khai
| Nhóm giải pháp | Tiến độ | Khó khăn chính |
|---|---|---|
| Cấm & phạt: | Đã xử phạt 5 trường hợp đầu vụ. | Khó giám sát ban đêm khi nông dân “lén đốt”. |
| Cơ giới hóa: | 150 máy, cần >300 máy để phủ 100 % diện tích. | Chi phí đầu tư, thiếu hợp tác xã dịch vụ. |
| Ủ phân hữu cơ: | Mô hình thực nghiệm tại Thủy Thanh, Phú Mậu, Hương Chữ. | Thiếu vốn mua chế phẩm, thời gian ủ 25–30 ngày. |
| Truyền thông: | Công văn UBND TP ban hành đầu tháng 5. | Thói quen khó thay đổi ngay. |
Hướng tới nông nghiệp không khói
TP.Huế đặt mục tiêu đến 2027, ít nhất 90 % rơm rạ được thu gom hoặc xử lý sinh học, hình thành chuỗi giá trị rơm – nấm – phân hữu cơ để tăng thu nhập cho nông dân. Địa phương sẽ:
-
Hỗ trợ lãi suất vay mua máy cuộn rơm, máy ép viên đốt sinh khối.
-
Tạo quỹ “ngân hàng rơm”: doanh nghiệp thu mua rơm làm nguyên liệu trồng nấm, sản xuất vật liệu chăn nuôi lót chuồng.
-
Lồng ghép tiêu chí “cánh đồng không khói” vào đánh giá nông thôn mới nâng cao.
Theo dõi tin tức từ Thủ Đô Xanh để nắm bắt nhiều tin tức môi trường hơn nhé.
